توصیه‌های پزشکی بسیار مهم برای مبارزه با چاقی کودکان

همه پدران و مادران به تغذیه  و سلامت فرزندان خود بسیار اهمیت میدهند اما چه بهتر که سعی کنند تغذیه ی آن ها را با توجه به توصیه های پزشکی کنترل کنند. امروزه اکثر مشکلات چاقی کودکان تغذیه نادرست ، خوردن فست فود ها ، تنقلات و خوراکی های غیر استاندارد و نوشیدنی های مضر می باشد.

به راستی، چه‌قدر به این توصیه‌ها توجه می‌کنیم و آنها را مهم می‌پنداریم؟ چه‌قدر آنها را جدی می‌گیریم؟ در اینجا به این توصیه‌ها می‌پردازیم…

افزایش شیوع چاقی کودکان موجب افزایش چاقی دوران بزرگسالی، بیماری‌های قلبی و عروقی و دیابت، نشانگان متابولیک و پرفشاری خون می‌شود. ۲۰ درصد از کودکان اروپا چاق هستند و یا اضافه وزن دارند و ۱۵ درصد از کودکان شش تا ۱۱ ساله آمریکایی دارای اضافه وزن هستند.

● چاقی یعنی چه؟

راهنمای انجمن غدد آمریکا نشان می‌دهد که تعریف چاقی براساس صدک وزنی به این صورت است:
▪ وزن اضافه یعنی نمایه توده بدنی یا بی‌ام‌آی بین صدک ۸۵ تا ۹۵
▪ چاقی یعنی نمایه توده بدنی بیش از صدک ۹۵

تجویز و حمایت از زندگی سالم (رژیم غذایی درست، فعالیت جسمی‌ مناسب و کافی و اصلاح رفتارهای پرخطر) به عنوان پیش درآمد هرگونه درمانی باید انجام گیرد.
ارزیابی برای موارد ابتلا به هرگونه عارضه‌ای برای کودکانی که نمایه توده بدنی آنان بیش از صدک ۸۵ است انجام گیرد یعنی در حقیقت وزن اضافه موجب بروز عوارض طولانی مدت می‌شود.
همراه با اصلاح سبک زندگی، درمان دارویی نیز باید برای دو گروه از کودکان مبتلا به چاقی صورت گیرد: اول کودکان چاقی که اصلاح سبک زندگی برای آنان مفید واقع نشده است، دوم کودکان چاق یا دچار اضافه وزنی که با وجود اصلاح سبک زندگی به عوارض چاقی دچار شده‌اند.
درمان دارویی باید از سوی کسانی تجویز شود که تجربه و مهارت و مجوز طبابت به ویژه در زمینه استفاده از داروهای ضد چاقی را دارند و با عوارض و موارد مصرف آن آشنا هستند.
جراحی باریاتریک یا جراحی برای درمان چاقی باید برای نوجوانان با نمایه توده بدنی بیشتر از ۵۰ یا بیشتر از ۴۰ همراه با عوارض شدید که درمان دارویی یا اصلاح شیوه زندگی تاثیری نداشته است در نظر گرفته شود.
کارشناسان باید به پیشگیری از بروز چاقی با توصیه به شیردهی شیرخواران به مدت شش ماه و توصیه به فعالیت روزانه جسمی ‌و تمرینات ورزشی در مدرسه به مدت ۶۰ دقیقه به صورت فعالیت متوسط تا شدید، کمک کنند.

نوشابه‌های شیرین و کودکان چاق
محققان آمریکایی در یک مطالعه جدید نشان دادند، افزایش وزن کودکانی که روزانه بیش از ۳۵۰ گرم نوشابه‌های شیرین مصرف می‌کنند، در مقایسه با افزایش وزن کودکانی که روزانه کمتر از ۱۸۰ گرم از این نوشابه‌ها می‌نوشند، بسیار بیشتر است. تولیدکنندگان این قبیل نوشابه‌ها در کشور آمریکا همواره ادعا می‌کنند دلیل اصلی افزایش وزن افراد کمبود فعالیت بدنی آنها است و این امر ربطی به مصرف نوشابه ندارد اما یک گروه از محققان دانشگاه کورنل در نیویورک، با مطالعه ۳۰ کودک ۶ تا ۱۲ ساله نشان دادند، روزهایی که این کودکان نوشابه می‌خورند، میزان انرژی دریافتی آنها به طور میانگین ۲۴۴ کالری افزایش می‌یابد. این در حالی است که میزان غذای مصرفی کودکان در روزهایی که آنها نوشابه‌های شیرین مصرف می‌کنند کاهش پیدا نمی‌کند و به همین دلیل کالری دریافتی آنها در روزهایی که نوشابه می‌نوشند، بیش از روزهای دیگر است. به گفته دیوید لویتسکی، پروفسور علم تغذیه دانشگاه کورنل، یافته‌های جدید نشان می‌دهد که مصرف نوشابه‌های شیرین یکی از عوامل مهم گسترش اضافه وزن در میان کودکان آمریکایی است. همچنین به گفته محققان، زمانی که کودکان به نوشابه‌های شیرین دسترسی داشته باشند، این نوشابه‌ها را به شیر ترجیح می‌دهند و میزان فسفر، منیزیم، کلسیم، پروتئین و ویتامین A دریافتی آنها نیز با افزایش مصرف نوشابه‌ها شیرین، کاهش پیدا می‌کند.

راه های کنترل و پیشگیری از اضافه وزن و چاقی در کودکان ۲ تا ۵ سال:

– توصیه هایی برای اصلاح عادات و رفتارهای غذایی:

۱- مصرف روزانه صبحانه به عنوان یکی از سه وعده اصلی غذایی.

۲- استفاده کافی روزانه از سبزی های تازه یا پخته و میوه تازه در برنامه غذایی کودک

۳- مصرف غذاهای فیبر دار مانند نان سبوس دار ( نان سنگک ) ، بیسکوئیت سبوس دار ، خشکبار و میوه های خشک، میوه ها و سبزی های خام (مثل هویج، کاهو ، کرفس، گل کلم …..)

۴- مصرف روزانه حداقل دو میان وعده غذایی مناسب مانند: میوه ، نان و پنیر، ……

۵- مصرف آجیل و مغزها به جای تنقلات بی ارزش (مثل پفک ، چیپس……)

۶- محدود کردن غذا خوردن در خارج از منزل

۷- محدود کردن مصرف غذاهای چرب، سرخ شده وتنقلات پرکالری و پر چرب مانند سیب زمینی سرخ شده، چیپس، پفک، شکلات، کیک های خامه ایی و شکلاتی، بستنی و …

۸- مصرف شیر و لبنیات کم چرب برای کودکان بزرگتر از دو سال.

۹- نوشیدن آب یا دوغ کم نمک و یا آبمیوه طبیعی و بدون قند به جای نوشابه.

۱۰-صرف غذا به همراه خانواده.

۱۱- خودداری از مجبور کردن کودک به خوردن و آشامیدن.

۱۲- خودداری از دادن غذا یا تنقلات هنگام تماشای تلویزیون.

۱۳- محدود کردن غذا خوردن در خارج از منزل

۱۴- اصلاح عادات غذایی والدین.

۱۵- خودداری از وادار کردن کودک به اتمام غذا.

۱۶- ندادن شکلات و شیرینی به عنوان پاداش به کودک.

۱۷-محدود کردن مصرف غذاهای پرچرب، با کالری بالا و شیرین

۱۸- محدود کردن مصرف کره، سرشیر، خامه و سس مایونز.

۱۹- مصرف غذاهای فیبر دار مانند نان سبوس دار ( نان سنگک ) ، بیسکوئیت سبوس دار ، خشکبار و میوه های خشک، میوه ها و سبزی های خام (مثل هویج، کاهو ، کرفس، گل کلم …..)

۲۰- مصرف آجیل و مغزها به جای تنقلات بی ارزش (مثل پفک ، چیپس……)

۲۱- مصرف میوه یا آب میوه تازه و طبیعی به جای آب میوه آماده و شربت.

۲۲- استفاده کافی روزانه از سبزی های تازه یا پخته و میوه تازه در برنامه غذایی کودک

۲۳- مصرف غذاهای فیبر دار مانند نان سبوس دار ( نان سنگک ) ، بیسکوئیت سبوس دار ، خشکبار و میوه های خشک، میوه ها و سبزی های خام (مثل هویج، کاهو ، کرفس، گل کلم …..)

۲۴- مصرف آجیل و مغزها به جای تنقلات بی ارزش (مثل پفک ، چیپس……)

– افزایش فعالیت بدنی

فعالیت بدنی به حرکت های بدنی یا فیزیکی گفته می شود که بوسیله عضلات اسکلتی ایجاد می شود و نیاز به مصرف انرژی دارد .ورزش نوعی فعالیت بدنی است که سازماندهی شده است و با هدف دسترسی به تناسب بدنی به صورت منظم و مکررانجام می شود. تناسب بدنی مجموعه ای از خصوصیات است که قابلیت و توانایی انجام فعالیت های بدنی لازم و مورد نیاز روزانه را با قدرت، هوشیاری، نشاط و شادابی بدون مواجهه با خستگی بی مورد، به فرد می بخشد.

چند توصیه مهم برای افزایش فعالیت بدنی در کودکان:

۱- تشویق کودک به انجام ورزش هایی مانند دوچرخه سواری، دویدن و شنا.

۲- افزایش فعالیت بدنی روزانه کودک و همراهی والدین با آنها

۳- انجام فعالیت بدنی روزانه مثل پیاده روی ، دوچرخه سواری، به مدت ۳۰ دقیقه.

۴- تشویق کودک به بازی با سایر کودکان.

۵- تشویق کودک به استفاده از پله به جای آسانسور.

۶- استفاده از مشارکت کودک در انجام کارهای روزمره منزل مانند نظافت خانه.

۷- محدود کردن سرگرمی های غیر فعال مانند تماشای تلویزیون یا بازی های کامپیوتری به کمتر از ۲ ساعت در روز