Anemia همه چیز درباره کم خونی

کم خونی به تعداد اندک گلبول های قرمز خونی اطلاق می شود و یکی از اختلالات خونی رایج در میان افراد اســت. نشانه های کم خونی ممکن اســت در برگیرنده سردرد، درد قفسه سینه و پوست رنگ پریده باشد. کم خونی حدود ۳ میلیون نفر از آمریکایی ها را تحت تاثیر خود قرار داده اســت. تخمین زده می شود این بیماری ۱.۶۲ میلیارد نفر از افراد سرتاسر کره خاکی را تحت تاثیر قرار داده باشد. کم خونی در واقع بیماری نیست بلکه یک اختلال محسوب می شود. کم خونی اغلب نتیجه بیماری های دیگری اســت که یا در توانایی بدن برای تولید گلبول های قرمز تداخل دارند یا به طور غیر طبیعی تجزیه یا از دست رفـــــتن گلبول های قرمز را افزایش می دهند. در این مقاله قصد داریم در مورد علل، نشانه ها و درمان کم خونی صحبت کنیم. پس همراه ما باشید.

کم خونی چیست؟

کم خونی به عنوان شرایطی تشخیص داده می شود که در آن تعداد گلبول های قرمز خونی کاهش یافته اســت. در این شرایط بدن ما گلبول های قرمز ســالم تولید نمی کند، گلبول های قرمز زیادی را نابود می سازد یا گلبول های قرمز را از دست می دهد. چنین موضوعی می تواند به کم خونی منجر شود. همانطور که می دانید گلبول های قرمز برای سلامت بدن ما ضروری هستند. آن ها هموگلوبین را حمل می کنند که یک پروتئین پیچیده اســت و شامل مولکول های آهن می باشد. عملکرد اصلی این مولکول ها حمل اکسیژن از ریه به سایر قسمت های بدن اســت. اگر گلبول قرمز کافی وجود نداشته باشد، فرد ممکن اســت نشانه هایی همچون ضعف و خستگی را تجربه نماید. همانطور که در ابتدای مقاله بیش از ۴۰۰ نوع کم خونی وجود دارد که بر اساس علل آن ها به سه گروه اصلی تقسیم بندی می شوند:

  • کم خونی که به خاطر از دست رفـــــتن خون ایجاد می شود.
  • کم خونی که به خاطر کاهش تولید یا تولید گلبول های قرمز معیوب ایجاد می شود.
  • کم خونی که به خاطر نابودی گلبول های قرمز ایجاد می شود.

علل کم خونی:

blood traveling through blood vessel همه چیز درباره کم خونییک دلیل واحد برای ابتلای افراد به کم خونی وجود ندارد. از آنجایی که کم خونی انواع مختلفی دارد، تشخیص علل آن کمی دشوار خواهد بود. در ادامه مرور کلی بر روی علل رایج کم خونی خواهیم داشت.

  1. کم خونی که به خاطر از دست رفـــــتن خون ایجاد می شود

رایج ترین نوع از کم خونی (کم خونی ناشی از فقر آهن) اغلب در این طبقه بندی قرار می گیرد. در این شرایط، اختلال به خاطر کمبود آهن رخ می دهد و اغلب به خاطر از دست رفـــــتن خون اســت. زمانی که خون از دست می رود بدن با کشیدن آب از بافت های بیرون جریان خونی به این شرایط واکنش نشان می دهد و تلاش می کند رگ های خونی را پر نگه دارد. این آب اضافی خون را آبکی می کند و باعث آبکی شدن گلبول های قرمز می شود. از دست رفـــــتن خون به عنوان مزمن، شدید یا سریع طبقه بندی می گردد. از دست رفـــــتن سریع خون می توان به خاطر جراحی، تروما، رگ های خونی پاره یا زایمان باشد. از دست رفـــــت خون مزمن اغلب در میان بیمارانی که کم خونی دارند دیده می شود. در این شرایط، از دست رفـــــتن خون ممکن اســت نتیجه زخم معده، سرطان یا تومور باشد.

دلایل ایجاد کم خونی به خاطر از دست دادن خون به شرح زیر اســت:

  1. کم خونی که به خاطر گلبول های قرمز کاهش یافته یا معیوب ایجاد می شود:

مغز اســتخوان برای ایجاد گلبول های قرمز ضروری اســت. مغز اســتخوان سلول های بنیادی را تولید می کند که در نهایت به گلبول های قرمز، گلبول های سفید و پلاکت ها توسعه می یابند. مغز اســتخوان می تواند تحت تاثیر بیماری مختلفی قرار گیرد. سایر نمونه های کم خونی که به خاطر گلبول قرمز کاهش یافته یا معیوب ایجاد می شود در برگیرنده موارد زیر اســت:

  • کم خونی داسی شکل: گلبول های قرمز شکل درستی ندارند و به سرعت و به طور غیر طبیعی تجزیه می شوند. این نوع از گلبول های قرمز ممکن اســت در رگ های خونی کوچک به هم بچسبند و باعث ایجاد درد شوند.
  • کم خونی ناشی از فقر آهن: نبود گلبول های قرمز کافی ممکن اســت به خاطر نبود آهن کافی در بدن باشد. این موضوع به خاطر رژیم غذایی ضعیف، دوره های قاعدگی، اهدای مکرر خون، تمرینات اســتقامتی، شرایط گوارشی خاص همچون بیماری کرون،جراحی برداشت قسمتی از روده و برخی از غذاها رخ می دهد.
  • دردسرات مرتبط با مغز اســتخوان و سلول های بنیادی: به عنوان مثال کم خونی آپلاســتیک زمانی رخ می دهد که سلول بنیادی اندکی وجود دارد یا اصلا چنین سلولی وجود ندارد. تالاسمی نیز زمانی رخ می دهد که گلبول های قرمز نمی توانند به درستی رشد کرده و بالغ شوند.
  • کم خونی ناشی از کمبود ویتامین: ویتامین B12 و فولات برای تولید گلبول های قرمز ضروری هستند. به همین خاطر اگر چنین ویتامین هایی کم باشند، تولید گلبول های قرمز کمتر می شود. نمونه ای از این نوع کم خونی، کم خونی مگالوبلاســتیک و کم خونی pernicious اســت.
  1. کم خونی که به خاطر نابودی گلبول های قرمز ایجاد می شود:

گلبول های قرمز معمولا دوره زندگی ۱۲۰ روزه در جریان خون دارند اما این گلبول ها ممکن اســت قبل از این موعد نابود شوند. یک نوع از کم خونی که در این گروه قرار می گیرد، کم خونی همولیتیک خود ایمنی اســت که سیستم ایمنی بدن به اشتباه گلبول های قرمز را به عنوان مهاجم شناسایی می کند و به آن ها حمله می نماید. همولیز بیش از حد می تواند به خاطر دلایل متعدد ایجاد شود. این دلایل عبارتند از :

  • عفونت
  • مصرف داروهای خاص
  • زهر مار یا عنکبوت
  • سمومی که به خاطر بیماری های کبدی یا کلیوی پیشرفـــــته ایجاد می شود
  • حمله سیستم ایمنی بدن به گلبول های قرمز
  • پر فشاری خون شدید
  • پیوند عروق
  • اختلالات لخته شدن
  • بزرگ شدن طحال

نشانه های کم خونی:

رایج ترین نشانه کم خونی صرف نظر از نوع آن، احساس خستگی و کمبود انرژی اســت. سایر نشانه های رایج آن ممکن اســت در برگیرنده موارد زیر باشد:

  • پوست رنگ پریده
  • ضربان قلب سریع یا نامنظم
  • تنگی نفس
  • درد قفسه سینه
  • سردرد
  • سبکی سر

در موارد خفیف کم خونی افراد نشانه ای ندارند. برخی از اشکال کم خونی می تواند نشانه های منحصر به فرد خود را داشته باشد:

  • کم خونی آپلاســتیک: تب، عفونت های مکرر و راش های پوستی
  • کم خونی ناشی از کمبود اسید فولیک: تحریک پذیری، اسهال و زبان نرم
  • کم خونی همولیتیک: زردی، ادرار با رنگ تیره، تب و دردهای شکمی
  • کم خونی داسی شکل: تورم دردناک پا و دست، خستگی و زردی
مقاله مرتبط: راهنمای نتایج آزمایش خون

درمان کم خونی:

محدوده درمانی مختلفی برای کم خونی وجود دارد. تمامی این درمان ها به دنبال افزایش گلبول های قرمز خونی هستند. بسته به نوع کم خونی، درمان باید با علل ایجاد آن همخوانی داشته باشد:

  • کم خونی ناشی از فقر آهن: مکمل آهن یا تغییر در رژیم غذایی. اگر این شرایط به خاطر از دست رفـــــتن خون باشد باید محل خونریزی پیدا شده و متوقف گردد
  • آنمی ناشی از کمبود ویتامین: درمان در برگیرنده اســتفاده از مکمل های غذایی و B12 اســت
  • تالاسمی: انتقال خون، مکمل اسید فولیک، برداشتن طحال و پیوند مغز اســتخوان
  • کم خونی ناشی از بیماری های مزمن: این نوع کم خونی ناشی از بیماری زمینه ای مزمن و حاد اســت. درمان خاصی برای این شرایط وجود ندارد. تمرکز پزشک بر روی بیماری زمینه ای اســت.
  • کم خونی آپلاســتیک: انتقال خون یا پیوند مغز اســتخوان
  • کم خونی داسی شکل: مدیریت اکسیژن، اســتفاده از مسکن و مایعات داخل وریدی. سایر درمان ها ممکن اســت در برگیرنده اســتفاده از آنتی بیوتیک، اسید فولیک، انتقال خون باشد.
  • کم خونی همولیتیک: اجتناب از داروهای مشکوک، درمان عفونت،داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی. Plasmapheresis ممکن اســت نیاز باشد.

تغییرات رژیم غذایی:

اگر کم خونی به خاطر کمبود مواد مغذی باشد، تغییر به رژیم غذایی غنی از آهن می تواند به بهبود نشانه ها کمک کند. غذاهای زیر غنی از آهن هستند:

  • نان و غلات صبحانه غنی شده با آهن
  • سبزیجاتی با برگ سبز
  • حبوبات
  • برنج قهوه ای
  • گوشت سفید و قرمز
  • آجیل ها و دانه ها
  • ماهی
  • توفو
  • تخم مرغ
  • میوه های خشک شده

ممنون از این که این خبر را در بخش پزشکی و سلامت توما خواندید
بخش پزشکی مجله توما مطالب زیر رو هم به شما پیشنهاد میکند